Sağlık Bakanlığı ve  UNICEF işbirliğinde 1994 yılında başlatılan ‘İyot Yetersizliği hastalıklarının kontrolü ve tuzun iyotlandırılması programı' 5179 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesi ile Haziran 2004 tarihinden itibaren Bakanlığımızın yetki ve sorumluluğuna verilmiştir.  

    İyot insan vücudu için yaşamı boyunca son derece gerekli ve elzem bir mineraldir.Eğer vücuda yeterli düzeyde iyot alınmazsa iyot yetersizliğine bağlı hastalıklar görülmektedir.

     Ülkemizde besinlerin yetiştiği toprak ve sudaki iyot yetersizdir.Bu nedenle bu mineralin bir şekilde günlük olarak insan vücuduna alınması gerekmektedir.

     İnsan vücuduna yeterli iyot alınamaması yani iyotun yetersizliği durumunda troid bezinden kana geçen hormonlar yeterli miktarda yapılamamakta ve buna bağlı birçok olumsuzluk ortaya çıkmakta en önemliside zeka düzeyinde 13,5 puanlık düşmeye neden olmaktadır. Bu konuda sağlık uzmanları aşağıdaki olumsuzlukların ortaya çıkacağını belirtmektedirler

           Anne karnında ve gebelikte

-         Düşük

-         Ölü doğum

-         Bebek ölümü

-         Sağırlık

-         Dilsizlik

-         Cücelik

-         Zeka geriliği

-         Doğum anormallikleri

Çocuk ve Gençlikte 

       -Guatr                                                                                                                                                                

       -Kısa boyluluk                                                                  

       -Zihnin yetersiz çalışması

       -Öğrenme yetersizliği

       -Algılama ve öğrenmede yetersizlik

Yetişkinlerde 

-Guatr.Verim düşüklüğü. Troid kanser riskinde artma,

         İçinde bulunduğumuz yüzyılda dünyamızda 1,6 milyar çocuk iyot yetersizliğinden etkilenmektedir .Bu nedenle milyonlarca çocuk gözle görülemeyen ve önlenebilen beyin özrüne mahkum olmuş ve milyonlarca da zihinsel kusurlara maruz kalmıştır.Ülkemizde aynı sorunlarla karşı karşıya kalan Ülkelerden biridir.

        Peki iyot hangi kaynaklardan sağlanabilmektedir? İyot yenilen gıdalardan ve içilen sulardan alınır. İyot deniz ürünlerinde (balık,yosun v.b), toprakta yeterli iyot bulunursa et,süt,yumurta ile tahıllarda ve diğer gıdalarda bulunur.

       Ülkemizde toprak erozyonu sel baskınları vb.nedenlerle su ve toprakta yeterli iyot bulunmamaktadır. Bu nedenlede bu topraklarda yetişen besinlerden vücudun ihtiyacı olan iyot alınamamaktadır.

           Bu nedenle insanların günlük iyot ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunun çözümü için tuzun iyotla zenginleştirilmesi yoluna gidilmiştir.

           Herkesin kullandığı sofra tuzuna gerekli iyot katılması ile vücudun ihtiyacı olan iyotun alınmasıyla ülkemiz çocuklarını tehdit eden iyot yetersizliğine bağlı hastalıkların önlenmesi sağlanacaktır.

           Burada şu soruyu sorabiliriz. Neden tuzun iyotlanması tercih edilmiştir? Çünkü tuz herkes tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır, maliyeti düşüktür ve yıllık kişi başına tüketim fiatı ucuzdur. Tuz İyotlanınca  renk,koku, tat değişikliği olmamaktadır.

           Ülkemizde bu sorunun çözümü için başlangıçta belirttiğimiz gibi 1994 yılında başlatılan program devam etmektedir. Bu program çerçevesinde 1998 yılında Tarım Bakanlığınca yayınlanan Türk Gıda Kodeksi -Tuz Tebliğinde iyotlu tuzların üretimi yasal zorunluluk haline getirilmiştir.

           UNİCEF, TARIM BAKANLIĞI VE SAĞLIK BAKANLIĞI Temsilcilerinin katılımı ile Mayıs ayında Ankara’da yapılan toplantıda Ülkemizde iyotlu tuz kullanımında %70'lik oranlara ulaşıldığı, bu yıl sonunda da %90'’lık hedefin yakalanmasının hedeflendiği belirtilmiştir.Ayrıca Haziran ayının ilk haftası bundan sonra ‘İyot Yetersizliği Hastalıkları’ haftası olarak ilan edilmiştir.

           Önümüzdeki zaman içerisinde özellikle ilçe ve köylerimizde iyotlu tuz kullanımının düşük olması nedeniyle iyotlu tuz kullanımının artırılması eğitimine ağırlık verilmesi gerekliliği bir kez daha ortaya çıkmıştır.